Virus H1N1 có nguồn gốc từ cúm heo cổ điển?

TS Tô Long Thành: Năm 1918 virus cúm H1N1 giết chết mấy chục triệu người Sáng qua 27/4, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát đã chỉ đạo Cục Thú y tăng cường kiểm tra kiểm soát giám sát và có ngay các phương án phòng, chống dịch H1N1 trên đàn heo để không bị thụ động khi có tình huống xấu xảy ra.

Phó Cục trưởng Cục Thú y Hoàng Văn Năm cho hay, trong phân tích gen lồng của 4 phân đoạn gen của các loại virus: CGC chủng Bắc Mỹ, cúm heo chủng Bắc Mỹ, cúm trên người và cúm heo ở châu Âu và châu Á cho thấy, virus H1N1 là một loại hoàn toàn mới, lần đầu tiên được phát hiện. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Mỹ khẳng định, cho đến thời điểm này chưa phát hiện cúm heo  với chủng H1N1.

Theo thông báo của các nước và Tổ chức Thú y thế giới- OIE, đến nay cũng chưa có nước nào phát hiện ra chủng H1N1 trên heo. Dù trong lịch sử đã có cúm heo với chủng H1N1, H1N2, H3N2, nhưng không phải chủng H1N1 hiện nay đang có tại Mexico và Mỹ. Các nhà khoa học ở Mỹ đưa ra giả thuyết rằng, xuất thân virus H1N1 hiện nay có nguồn gốc từ cúm heo cổ điển.

“Thực tế cho thấy, các ca nhiễm H1N1 tại Mỹ lại hầu hết không tiếp xúc với heo. Vì vậy, một mặt chúng tôi đề nghị OIE nghiên cứu, một mặt các nhà khoa học Việt Nam cũng bắt đầu vào cuộc. Tuần trước, Cục Thú y đã chỉ đạo TT Chẩn đoán Thú y TƯ liên hệ với TT Khống chế dịch bệnh Hoa Kỳ để họ cung cấp tuýp mới H1N1. Kết quả sẽ có trong thời gian tới. Cục cũng chỉ đạo Cơ quan Thú y vùng VI liên hệ với Viện Thú y Oxtraylia xin tuýp này để chẩn đoán”- ông Năm cho hay.

TS Tô Long Thành, PGĐ TT Chẩn đoán Thú y TƯ cho rằng, theo như các thông báo của thế giới, người ta đang rất quan ngại dịch ở Mexico sẽ lan ra toàn thế giới. Điều này đúng, vì bản chất gốc của vấn đề làm người ta lo sợ.

Theo TS Tô Long Thành, năm 1918 virus cúm H1N1 gây nên thảm hoạ, giết chết mấy chục triệu người. Vì H1N1 có khả năng lây nhiễm đối với tất cả các loại động vật và con người. Nếu lợn có virus H1N1 nhưng người bị cúm hắt hơi sổ mũi thì con virus của người hoàn toàn có thể lây lan sang heo. Hai con virus đó gặp nhau, tái hợp ra một con virus khác. Và con vius đó là con virus người ta chưa gặp bao giờ đang xuất hiện tại Mexico và Mỹ.

Con virus mới tinh này có 2 tính chất: Có thể lây bệnh cho người và mang cúm của heo mà hệ miễn dịch của người chưa bao giờ gặp. Do có đuôi virus của người nên virus mới này sẽ lây từ người này sang người khác. Từ năm 1918, lý thuyết kinh điển đã cho rằng: Nếu các virus cúm nói chung muốn lây bệnh cho người thì thường đi qua con heo. Heo là điểm trung chuyển của mọi loại virus.

Trong lịch sử, Việt Nam chưa phát hiện cúm H1N1 trên heo, kể cả các chủng cổ điển đã xảy ra trên thế giới. Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp Mỹ cảnh báo, Việt Nam cần áp dụng thực hành chăn nuôi tốt, đảm bảo an toàn, ngăn chặn các loại mầm bệnh thâm nhập vào heo, đồng thời thực hiện tốt khâu kiểm dịch đầu vào, người tiếp xúc với heo phải có trang bị tối thiểu như khẩu trang, gang tay...Việc phát hiện phải có chuyên môn vì biểu hiện của nó rất “kín”.

Dự kiến hôm nay 28/4, Bộ NN-PTNT sẽ có công văn thông báo toàn quốc tình hình cúm H1N1 tại Mỹ và Mexico và những biện pháp bước đầu phòng tránh. Trong đó sẽ yêu cầu các địa phương, đặc biệt là người chăn nuôi tăng cường tối đa việc giám sát đàn heo, các cơ sở giết mổ, chế biến, nhập khẩu...

Chưa dừng NK thịt heo từ Mỹ

Hôm qua, Nga đã chính thức dừng NK thịt heo có nguồn gốc từ Mỹ và Mexico. Trước câu hỏi Việt Nam có dừng NK thịt có nguồn gốc từ những nước này không, ông Năm khẳng định: Cho đến thời điểm này, mọi việc chưa rõ ràng, chưa có bằng chứng nào khẳng định lây từ heo sang người, trên heo chưa phát hiện thấy nên cần thận trọng trong việc dừng NK thịt heo, sẽ chưa dừng ngay nhưng khi thấy cần thiết sẽ dừng NK.

Vũ Minh Việt (Báo Nông Nghiệp)