Sẽ sửa đổi thuế nhập khẩu thủy sản?

Bộ NN và PTNT vừa có công văn số 3352/BNN-CB ngày 16/11/2011 gửi Bộ Tài chính đề xuất phương án giảm thuế NK nguyên liệu thủy sản cho XK, trong đó đề nghị Bộ Tài chính xem xét và sửa đổi mức thuế NK theo từng nhóm đối tượng thủy sản phù hợp với tình hình thực tế, vừa đảm bảo đáp ứng nhu cầu nguyên liệu cho các cơ sở chế biến thủy sản vừa không tổn hại đến sản xuất trong nước, đồng thời chỉ đạo Tổng cục Hải quan thực hiện đơn giản hóa các thủ tục thanh khoản hoàn thuế để DN chế biến tái XK thủy sản không phải ứng tiền tạm đóng thuế như hiện nay.

Bộ NN và PTNT cho rằng việc NK nguyên liệu thủy sản phục vụ chế biến XK là cần thiết và góp phần quan trọng để giữ vững nhịp độ tăng kim ngạch XK thủy sản cũng như phát huy hiệu quả năng lực sản xuất của nhà máy chế biến, tạo thêm việc làm, tăng giá trị gia tăng của sản phẩm, đặc biệt trong bối cảnh thiếu hụt nguồn cung nguyên liệu sản xuất trong nước cho chế biến XK.

Tuy nhiên, các thủ tục thanh khoản để hoàn thuế đã gây khó khăn cho các DN chế biến XK, nhất là đối với DN vừa và nhỏ. Cụ thể, khi DN chưa chế biến hết số nguyên liệu NK quá thời hạn 275 ngày kể từ ngày đăng ký với cơ quan hải quan đến ngày thanh khoản, thì phải tiến hành các thủ tục vay tiền tạm đóng thuế, sau khi XK xong mới được làm quy trình hoàn thuế với các thủ tục phức tạp và tốn nhiều thời gian.

VASEP cho biết, với quy định hoàn thuế trước 275 ngày, các DN không dám NK nhiều nguyên liệu thủy sản vì sợ nợ đọng thuế khi chưa xuất được hàng trước 275 ngày. Theo một DN tại miền Trung, một DN cỡ vừa nhưng thuế ghi nợ thường dao động từ 60 – 70 tỷ đồng. DN phải chịu lãi suất cao với khoản tiền thuế ứng trước và nếu không đóng kịp, DN sẽ phải chịu kiểm tra 100% lô hàng và những lô hàng NK sau phải đóng thuế ngay khi NK.

Ngoài ra, DN còn gặp phải một số bất cập như treo thuế NK ở mức 12 - 30% trong 275 ngày, phải nộp thuế NK khi quá 275 ngày, thủ tục thanh khoản còn phức tạp và chậm trễ, thời gian hoàn thuế NK tạm nộp còn dài trong bối cảnh lãi suất ngân hàng quá cao...

Hiện nay, Việt Nam đang áp dụng mức thuế NK nguyên liệu thủy sản cao hơn nhiều nước trong khu vực, cụ thể thuế NK nguyên liệu của một số nước trong khu vực như Thái Lan và Trung Quốc đều bằng 0.

Trung Quốc đã rất thành công trong việc NK một lượng lớn nguyên liệu thủy sản để sản xuất hàng XK. Nhưng hiện nay Trung Quốc đang mất lợi thế do uy tín chất lượng và an toàn thực phẩm của hàng thực phẩm nước này bị suy giảm nghiêm trọng. Vì vậy, nhiều công ty Nhật Bản và Châu Âu đang tìm cách chuyển dòng nguyên liệu NK từ Trung Quốc sang Việt Nam để gia công hoặc chế biến XK.

Theo VASEP, thuế NK làm tăng chi phí đầu vào, tăng giá sản phẩm XK khiến DN khó cạnh tranh với các nước trong khu vực. Hầu hết DN chế biến XK thủy sản hiện nay hạch toán đều lỗ, DN nào quản lý kinh doanh tốt mới có thể đạt lợi nhuận khoảng 3%, trong khi nếu phải chịu mức thuế NK nguyên liệu 5% thì DN đó sẽ bị rơi vào tình trạng lỗ là cái chắc!

Nếu không áp thuế NK, vào mùa vụ DN có thể mua được nguyên liệu với khối lượng lớn như ”mua nguyên tàu” nên giá thu mua nguyên liệu sẽ giảm do không phải chịu chi phí vận chuyển lẻ từng containơ và chất lượng lại được đảm bảo hơn vì không phải ”qua tay” nhiều khâu, ảnh hưởng đến việc bảo quản nguyên liệu.

VASEP khẳng định NK nguyên liệu sẽ làm tăng kim ngạch XK, không ảnh hưởng đến sản xuất trong nước vì hàng trong nước là hàng tươi sống, còn hàng NK là hàng đông lạnh.

VASEP cũng đề nghị Bộ Tài chính và Bộ NN và PTNT xem xét cho phép áp dụng thuế NK nguyên liệu thống nhất bằng 1% cho các loại nguyên liệu thuộc nhóm 0306 và 0307 (bao gồm tôm sú, tôm chân trắng, tôm biển, bạch tuộc và mực các loại).

Bộ NN và PTNT cũng đã nhất trí với đề nghị của VASEP về phương án miễn, giảm thuế NK nguyên liệu thủy sản để tăng cường NK nguyên liệu cho chế biến XK.

Ngọc Thủy (KTNT)